Στις 15 Ιανουαρίου 1996 ο πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου υπέβαλε την παραίτησή του από το Ωνάσειο, όπου νοσηλευόταν βαριά άρρωστος.

«Να προχωρήσει αμέσως η εκλογή νέου πρωθυπουργού, γιατί τα προβλήματα της χώρας δεν μπορούν να περιμένουν και όσα έχουμε μέχρι σήμερα πετύχει, δεν πρέπει να βρεθούν σε κίνδυνο. Είναι προφανές, ότι η δική μου αδυναμία αυτής της περιόδου δεν πρέπει να γίνει τροχοπέδη για τη χώρα, την κυβέρνηση και το ΠΑΣΟΚ. Έβαλα και βάλαμε πάντα πάνω από όλα, τα συμφέροντα του τόπου και του λαού. Αυτό είναι και τώρα το καθήκον μας», ανέφερε ο Ανδρέας Παπανδρέου στην ανακοίνωση του.

Τρεις μέρες αργότερα η κοινοβουλευτική ομάδα του κινήματος κλήθηκε να εκλέξει τον αντικαταστάτη του. Τέσσερις οι υποψήφιοι: Ο πρωθυπουργεύων Άκης Τσοχατζόπουλος, ο Κώστας Σημίτης, ο Γεράσιμος Αρσένης και ο Γιάννης Χαραλαμπόπουλος.

Η μάχη σκληρή, στην πιο ενδιαφέρουσα εσωκομματική αναμέτρηση στην ιστορία του ΠΑΣΟΚ. Στο πρώτο γύρο ο Άκης Τσοχατζόπουλος και ο Κώστας Σημίτης λαμβάνουν από 53 ψήφους και περνούν στον δεύτερο γύρο. Ακολουθούν ο Γεράσιμος Αρσένης με 50 ψήφους και ο Γιάννης Χαραλαμπόπουλος με 11, που θα καθορίσουν τον νικητή.

Στον δεύτερο γύρο ο «εκσυγχρονιστής» Κώστας Σημίτης επικρατεί με 86 ψήφους έναντι 75 του «καλού στρατιώτη» και πιστού παπανδρεϊκού, όπως προώθησε τον εαυτό του ο Άκης Τσοχατζόπουλος και αναλαμβάνει την πρωθυπουργία της χώρας.

Στις 22 Ιανουαρίου του 1996, σχηματίζει την πρώτη κυβέρνησή του.

Στις 30 Ιουνίου 1996 ο Κώστας Σημίτης θα αναλάβει και την προεδρία του κινήματος, επικρατώντας του Άκη Τσοχατζόπουλου κατά τη διάρκεια του 4ου Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ.